De stier op het melkveebedrijf
Koeien geven melk en stieren niet, dat is een verschil waar je als kind op kleuterleeftijd meestal achterkomt. Maar wat doet de stier dan en waar is de stier?
Op veel melkveebedrijven loopt tegenwoordig geen stier meer rond. De bevruchting gebeurt met kunstmatige inseminatie. De koe wordt tochtig, de boer belt de K.I. en dezelfde dag komt een inseminator om het sperma via een pipet in de koe te brengen.
Een tochtige koe herkent een boer door goed op te letten; de koe gedraagt zich anders. Ze loopt bijvoorbeeld meer achter andere koeien aan en is onrustig.
Een voordeel van kunstmatige inseminatie boven een eigen stier is dat voor K.I. alleen de beste stieren gebruikt worden. Sunny Boy is de bekendste; zijn nakomelingen gaven zoveel melk en waren zo gezond en sterk dat boeren graag kalfjes van Sunny Boy bij hun koeien wilden.
Een ander voordeel van K.I. is de veiligheid. Een stier kan onverwacht agressief worden. Elke veehouder kent wel een voorbeeld van een ongeluk of bijna-ongeluk met een stier.
Als dierenarts moet je ook goed opletten als er een stier in de buurt is. Hier kwam ik enkele jaren geleden op pijnlijke wijze opnieuw achter.
Bij een koppel pinken was ik in de stal drachtigheidsonderzoek aan het doen met behulp van een draagbaar echo-apparaat. De pinken waren in de zomermaanden buiten in de wei gedekt door een stier. Deze flinke jongen, herkenbaar aan zijn brede kop en nek, stond nu, net als de pinken, vast met zijn kop in het zelfsluitend voerhek.
“Zo, deze is ook drachtig” zeg ik bij de laatste pink die ik onderzocht heb. “De stier heeft zijn werk goed gedaan” zeg en ik kijk de veehouder aan. Die staat me ineens met grote ogen aan te kijken: “Kijk uit!” schreeuwt hij en voor ik kan rondkijken voel ik dat ik word opgegooid. Ik vlieg door de lucht: over het voerhek van 1.50 meter en land op de kop tussen het voer op het voerpad. Het echoapparaat knalt vlak naast mijn hoofd op het beton.
De stier had zich los weten te werken uit het voerhek, was in 2 seconden bij me en viel aan.
Vaak gebeuren er ongelukken met zogenaamd makke stieren, die tot dan toe geen vlieg kwaad gedaan hebben. Een boer die even snel een emmer uit het hok van de stier wil halen werd plotseling aangevallen en kon nog net op tijd door zijn toevallig aanwezige vrouw en zijn zoons uit het hok getrokken worden. Een oudere boer die ineens verbazingwekkend snel en lenig uit het land kon sprinten en over de draad in de sloot kon duiken toen de stier achter hem aan kwam.
Maar een andere veehouder had de stier op tijd laten ophalen door de koopman, want de stier kreeg werd steeds brutaler. “Dat ik in ’t veurhuus niet de baas ben dat maakt mij niks uut, maar in de stal wil ik wel de baas blijven.”
Dierenarts Rob Eikelboom van dierenkliniek De Woldberg
Uit de praktijk
Meer onderwerpen uit de praktijk vindt u hier